Αντικείμενο της μελέτης
Η εργασία εξετάζει τη χωρική διαφοροποίηση του κινδύνου θνητότητας από COVID-19 στους 58 ηπειρωτικούς δήμους της Αττικής, αξιοποιώντας δεδομένα περίπου 2,9 εκατομμυρίων κρουσμάτων και 7.396 θανάτων για την περίοδο από τον Οκτώβριο του 2020 έως τον Μάρτιο του 2022.
Κεντρικό ερώτημα αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο οι κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, τα χαρακτηριστικά κατοικίας, η αστική δομή και το φυσικό περιβάλλον συνδέονται με τις ενδομητροπολιτικές διαφοροποιήσεις της υγειονομικής ευπάθειας.
Μεθοδολογική προσέγγιση
Η ανάλυση συνδυάζει δύο διακριτά αλλά συμπληρωματικά στάδια:
- Bayesian disease mapping με το υπόδειγμα BYM2-INLA, για τη σταθεροποίηση των δημοτικών εκτιμήσεων κινδύνου και την αποτύπωση της χωρικής τους δομής.
- Χωρικά οικονομετρικά υποδείγματα, για τη διερεύνηση των άμεσων και χωρικά διαχεόμενων σχέσεων μεταξύ θνητότητας και κοινωνικών, οικιστικών, περιβαλλοντικών και επιδημιολογικών παραγόντων.
Η προσέγγιση επιτρέπει τη διάκριση ανάμεσα στην τυχαία διακύμανση μικρών πληθυσμών και σε συστηματικά χωρικά πρότυπα κινδύνου.
Βασικά ευρήματα
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η υγειονομική ευπάθεια δεν κατανέμεται ομοιόμορφα στον μητροπολιτικό χώρο. Ειδικότερα:
- οι δυσμενείς συνθήκες κατοικίας και ο συνωστισμός συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο,
- η επιδημική πίεση αποτελεί σταθερό παράγοντα διαφοροποίησης της θνητότητας,
- οι εισοδηματικές και κοινωνικοχωρικές ανισότητες ενισχύουν την ευπάθεια,
- η παρουσία φυσικών εκτάσεων εμφανίζει προστατευτική συσχέτιση,
- η θέση των δήμων στο μητροπολιτικό δίκτυο και οι σχέσεις γειτνίασης επηρεάζουν την τοπική ανθεκτικότητα.
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές δημόσιας υγείας και αστικής ανθεκτικότητας χρειάζεται να λαμβάνουν υπόψη όχι μόνο τα χαρακτηριστικά κάθε δήμου, αλλά και τις χωρικές αλληλεξαρτήσεις που διαμορφώνονται στο εσωτερικό της μητροπολιτικής περιοχής.
Προτεινόμενη βιβλιογραφική αναφορά
Psycharis, Y., Pantazis, P., & Doukissas, L. (2026). Beyond the pandemic: Spatial inequalities, health vulnerability, and urban resilience in Attica. Cities, 176, 107161. https://doi.org/10.1016/j.cities.2026.107161
Σχετικό περιεχόμενο στο HSSL
Τμήμα των ευρημάτων παρουσιάστηκε επίσης στο 20th World Conference of the Spatial Econometrics Association στο Παρίσι.